RPF ki Acting President MM Ngouba na PLA gi 47 suba Mapok Kumwon ga Mari Leinana Manipur gi Meeyamda Piba Paojel | 25 SEPTEMBER, 2025

Ahanbamaktada Ima leibak amasung Meeyamgi Ningtam Lanjang asida thawai katkhraba athoubasinggi mafamda kok nonduna ikai khumnaba utchari. Yawol thoudang saruk yaminnariba lup khudingmakki marupsing amasung lanfamda thoudang pangthokliba thouna faraba marupsing khudingmakpu eihakna ikai khumnabaga loinana taramna okchari.
Meeyamgi Ningtam Lanmee PLA na Ima Leibak amasung meeyam ningtamnabagidamak khutlai paiba lanjang changsillakkhiba kumja nifutaret mapung farakle. Sanglaba khongchat asida masak laksinba waba, hekta lepthokpa ngamdaba mawong matou amana lanjangsigi houna machat oina loinaduna lak-i. Machat asida fivam mayam ama yaoragasu eikhoigi yeknaba oiriba asigi fivamna yamna chaoba mafam ama kallaga leiri. Amaromdadi masina ningtam lanjang gi mapum oiba fivam neinabada fivam masak khangdokpa ngamnabagi achouba machak amasu oihalli. Ngasidi mawongsimakna lanjang asi karamba khongfamda leire amasung maikei kadomda ollaba yana lei haibadu khangba ngamba yamna akhannaba matang amada yourakle.
Malemgi anisuba lanjao bu ngasifaobada meeyamna maruoiba thouram ama oina ningsingnaribasigi kaofadraba maram lei. Masing thingamdraba meeoi kayana meeot- meenei gi maiyokta thawaina pontha piduna thengnakhiba lan adu tunggi meerolna ingna chikna hingminnahouba, chaokhatminnaba yanabagidamaktani. Malemgi anisuba lanjaona piriba nung gi wahanthok amasung masigi paodamdi tamthiraba thoudousing asi amuk hanna thok-hanba yade amasung meeot-meenei loilamgi khudam uraga tuminna yengduna leithokpa yade haibasini.
Nongchup lamgi narrative ta malemgi anisuba lanjao 1939 dagi houkhi adubu Asia lamdamdadi Japan na 1931 da Manchuria lousinkhiba aduga 1937 da China gi mathakta paktaknana landaarakkhiba amasung meehat-meepun chatharakkhiba adudagi houkhrabani. Matung tarakpada lemhouriba Asia gi lamdamsingda Japan lan yourakkhi amasung nongpok nongchup animakta anisuba lanjao gi meiri sinba thungkhi.
Anisuba lanjao gi matungda malemda angakpa mawongda ahongba kaya purakkhre. Ahongbasing asi oihallakkhibagi achouba maramdi anisuba lanjaodagi fanglakkhiba wahanthok amasung masina piriba paodam adubu ngaak-senduna thamnaba hotnakhiba madunani. Anisuba lanjao na purakkhiba awonba asi mapung fabadi oikhidre, masigi achouba maram amadi maipaklaba nakalda yaoba loilam mapusing amasung expansionist singna makhoigi loilam sandokpagi heinabi thadokpa ngamkhide, aduga honglakkhiba ahongbasing amasung chaokhat khongthanggi maheising adu matpa pamlakkhi. Mapung oina South-East Asia amasung Africa da nongchupki colonialist amasung imperialist singna fana kuina sikhaang khangduna leiramkhi.
Anisuba lanjaona piriba nung gi wahanthok amasung masigi paodam na lamjing oiduna meeyamna tumin leithokpagi mahut lantheng kaya changsinduna malemgi mafam kayadagi loilam muthatkhi. Leibak khunnai kaya maning-makha tamduna malemgi chaokhat khongthangda saruk yaba ngamlakkhi. Fivam asi oiraknaba hotnabada Communist Party of China amadi USSR na loukhiba thoudang singthaning-ngaini.
Laibak thibadi ngasigi malemda anisuba lanjao gi wahanthok amasung paodamga namungnaba wahanthok asibu mayai chamhannaba hotnaba kangbugi ma-ngak litkhatlakli amasung makhoina ataak afongnana thabak tourakli. Masigi mayek laraba khudam oina panba yaba mawong ahumdi leire, makhoising adudi, ahanbada Japan gi historical revisionism, anisubada Bharat ki Hindu Nationalist ideology da yumfam oiba expansionism aduga ahumsubadana United States ki (global supremacy) expansionism asini.
Anisuba lanjaogi matungda Japan bu pacifist constitution ama semhanduna amuk hanna lan toudanabagi fivam semlurabani. Adubu tapna tapna Japan na lanjadaba (victim) gi saktamda onthoknaba hotnarakkhi amasung langidamak amuk hanna semsaba hourakkhi. Tasengnamak United States na Cold War matamda Soviet Union thengnanaba hotnabada Japan bu amuk hanna khutlai paihannabagi lambel semkhibasina Asia lamdamda nouna amuk achouba lanjao thoklakpa yabagi maru hunkhre. Anisuba lanjao matungda meeyamna fangkhiba chaokhat khongthanggi saruk asida United States ki achouba thoudang leiragasu United States ki expansionist amasung global supremacy gi agenda asina malemgi mafam ayambada lan, violence amasung meeot-meenei makhong somduna lakli. Cold War matungda unipolar world amagi ngakchao thekpaga loinana expansionism gi thabak makha changsillubana maram oiduna ngasidi Europe ta amuk hanna lan gi meiri ure, meichak nangle.
Cold War loiramdaida United States na Soviet Union thengnanabagi khongthang ama oina China bu khudongchaba kaya piduna anouba mari semgatkhi. United States ki China ga mari leinana semgatliba adudagi mahei yangani khanba maikei ahum leikhi. US ki mityengda, China gi sel thumgi fivam fagatlaklabadi China gi meeyamna capitalism da laiming louragani haina thajakhi. Meeyamgi punsida nungai yaifabagi thak hengatlaklabadi meeyamna socialist wakhallon amasung leingak thadoktuna western style liberal democracy gi wakhallon matung inba leingak leihannaba hotnarakkani thajakhi. Maikei anisiga iroinana China bu Japan amasung South Korea ga reconcile touhanduna military amadi economic framework amagi yachal laaktuna United States ki khadang makhada thamba yagani khankhi. Maikei ahummaksida United States na pambasing adudi amata fangkhidre. Madugi onna teinabada
Page 2 of 6Asia, Africa amasung South America gi leibaksingna thajaba anouba global power ama oina China bu malemda saktaakpa oina thokkhre.
United States ki hotnajamanna onna teinaba maikeida chatpa urakpadagi China ga afaba mari thambagi mahuta yeknaba ama oina louba hourakkhi amasung Japan ga mannaduna China gi maiyokta anouba Cold War amagi laang thaakpa houkhi. Korean Peninsula, East China Sea, South China Sea amasung Taiwan Strait ki loisindriba wathoksing pareng lengsinduna iraang sagatpa hourakkhi. Iraangsigi marakta Taiwan Strait amasung South China Sea da khut thingjinba yaanaba United States ka chatminnaribasinggi military integrtion gi thabak henna khongjel yangsillakkhi. Adum oinamak China gi lanmee gi panggal thajarudaba mawongda yamna henna kallamba thengnarubadagi United States na semsariba adu henna pakthok-chaothoklakkhi. Sagei-natei, ngai-sen, oiriba United Kingdom, Canada amasung Australia gi Airforce amasung navy gi machaaksing thajinduna ngaihak leitana lamdam asida kaihouri. Atoppa yamna nungnangning-ngai oiba fivam amana United States ki nuclear ga mari leinaba strategic oiba machaaksing lamdam asida peisinnaba hotnarakliba asini. Masina taklibadi lamdam asida nuclear khutlai lamjel kansillaktuna malemgi oina nuclear ga mari leinaba khal singda kairaklagani. Fivam asina Asia lamdam meeyamgi mathakta lan gi mami amana nansinbirare.
Fivam asi fana lujaragasu matang asuwai faobadi eikhoigi imaangda natraga anakpada thoktribanina meeyamda lan gi nungnangba kaya faoramdaba yai. Tasengna nungsa thining- ngai oiba matang ama yourakliba asidi Bharat na South China Sea amasung Taiwan gi wathokta yaosillakpanani. Iseng sengna tamthiba lan ama eikhoigi inakta soidana youraknaba Bharat masana paojel chatcharubani. Bharat yaosillakpa asina soidana khut thoknarakpa yari haibasi semjin sajinba wafam nate. Bharat ki yumlonnaba leibaksingda khatnaba houbagi maktraba track record ama leijaribasi pumnamakna khangbi-ubiribaduni. Malemgi meeyamnasu nuclear paiba leibak masel oiragadi lan hekta touba yaroi haina lounarambani. Masigi onna teinabada Bharat na karisu thouwa sadabagi mawongda Pakistan da landasilluba asina Pakistan natraga atoppa nuclear paiba leibak amaga matung khut thoknaba matamda India gi mathakta nuclear khutlai sijinnarakloi haiba ngamhandre. Nuclear lan ama matam ama hektada thokpa yanabagi thong ama Bharatna malemgi puwari da ahanba oina hangdokle. Bharat Pakistan khuthoknakhraba matung Pakistan gi Army Chief na United States ta chatpa matamda United States ki leimaidagi nuclear ga mari leinana kihan khanghanbagi wa ngaang-e haiduna Bharat na yamna kanna saokhi. Bharat ki kanglup khudinggi meeoisingna Pakistan Army Chief na ngaangliba wa adu Bharat khakta natana malemgi meeyamda thawoi-usitabani amasung lan singnabani haina yamna kanna sandokkhi. Ikan kannadana August thada Philippines gi President na Bharat ta state visit touramba matamda Bharat ki leimaidagi China gi maiyokta lan gi lanpao ama chenkhi. Madudi China na karigumba Taiwan da landarabadi Philippines sokloidabagi maram leite lan adum yaoba tabani haikhi. Masiga mapa channana Philippines ki luchingba singna South China Sea gi matangda thabakki oina thajaba thamba yabadi Bharat khaktani, atei leibakti maril yaode chin khaktani haina fongdokkhi. Philippines na thamliba wafamsing asi Bharat ki pukchel amadi firep masak munna khanglaba matungdagi oiba nataba atei oining-ngai maram leite. Maramdi fongdokliba wafamsing asi tarai tarai atoppa leibak amada laklaga hekta haiba yaba nate. Makhoina Bharat tagi kari pammi amasung kari fanggani haibagi thajabagi changdu chap chana leiraba matungda fongdoklakpa wafamni. Fong fong saba wathok oiriba South China Sea amasung Taiwan gi matangda Bharat na khong-khut yaogani haina thajaba piduna changsilliba asinadi Bharat ki lan pamba, lan tourabasu tougani haibagi achetpa firep leire haibasi nataba atei haiba yaba wahei leitre.

Oirakliba fivam asida matou karamna Bharat na yaosillakkhibano haibadu thoidokna ngakningaidi oide. Bharat ki meeyam masanasu yajei madudi Bharat ningtamba fangba nate British na loilam luhup sinnabirambani. Lemna fanghouba loilam luhup asigi mathakta Hindu nationalism da yumfam oiba henna pak-chaoba Bharat amagi tamthiraba mang ama Bharat na sagatpa houkhi. Masina maram oiduna Bharat na mahut silhouriba meeyambu masagi meeyammakni haina louba ngamkhide aduga makhoigi awa ana khangbiba makhoigi apamba ikai khumnabibagi wafam leikhidre. Houbadagi sagonnarakliba asoiba adu chumthokpagi mahuta khujil thourang kaya puthoktuna tolla-taraba amasung matu sonba singbu namthaba makhoigi mathakta meeot-meenei gi thabak chathaba hourakkhi. Maning makha tamna leijaramba apikpa leibak kaya Bharat na lamlou lang thaaktuna yotsinkhre. Wakhallon asina maram oiduna Bharat na yumlonnaba leibaksingga kayarak hanna lan thengnakhre. Yumlonnaba leibaksingbu mahakki khubamnungda thamnaba thabak thousil kaya leptana chathaduna laklibasigi mathakta Bharat ki lanmee amasung khutlai sijinnaduna yumlonnaba leibaksinggi ikai-khumnaba khonggaonabagi thabak kaya amasu toukhre. Bharat na louriba firep amasung masidagi oirakkadaba fivamsing asi eikhoigi Party hek houdoklak-ngeidagi houna mayek sengna ubaga loinana Party na fongba chebao singda ayiba paojel kaya thamjakhre. Party gi ngalli-ngei matamda fongkhiba “Dawn” chefong singda Bharat na yumlonnaba leibaksinggi mathakta chathariba thouwongsi karino, makhoibu karamba fivamda thambiri amasung tungda karam thoklagani haiba wafamsing fongdokkhiba thengnabigani.
Houjikti meeyamna mayek sengna khangbiramlagani, akiba fanglaba lan amagi fumduna leiriba mei asi Bharat ki expansionism gi wakhallon amasung policy na maram oiduna yaosilliba asina meichak oiduna meiri thokna chakpa soidrabani. Ningsingba yai, houjik malemgi kangfal sarukki chada kunnithoi henbadi yaimaraptagina akanba makhalgi khut thoknaduna leikhrabani. Mafam amasung maramsing amaga amaga ichen-chennaduna leibana khut thoknariba asi piksinba hanthabagi mahuta asum asum hengatlaklibani. Bharat na lan gi chebao chatluriba asigi mahei oina lakkadouriba lan asida Manipur yourakloi haina leithokpa yaroidouri. Taamlaba chingnungda leijaragasu maiyoknariba kangbu anigi thamliba
Page 4 of 6pandamga Manipur ga chennariba wafamsing aduga khaidoknaba yadaba maramna anisuba lanjao matamda Manipur da bomb tarakkhi amasung lan yourakkhi.
Ngasigi matang asida Manipur gi amasung WESEA lamdamsigi meeyamna suksoi soidana cheksindaba yadaba fivam amasu leiri. Maithigadoure khanglabasu Nazi Germany amasung Japan gi military na otpa neibagi chang karisu hanthaba leikhide madugi mahuta makhoigi tamthiba sajat henna kansillakkhi. Tenkhraba chahi kharagi manungsida Bharat na Manipur gi meeyambu karamba fivamda thambire haibasi ningsingbiraga Bharat ki fivam sokchillakpaga loinana kari tourakpa yai haibadu irai laina khandokluba yadre. Masigi mathakta Bharat ki paring chumna loinaduna lakpa thajaba hatpagi lichat ama leiribasisu eikhoigi meeyamna kaodaba fei. Amuk ningsingjaba oina malemgi meeyamnasu masak khangnaraba khwaidagi nouba khudam amakhak matang sida panjage. China amasung Pakistan thengnanabagi semsaba oina Bharat na Iran ga hanna leinaramba mari adu strategic partner gi thaakta pukhatkhi. Semsabada mateng oinaba yamlaba senfam thadakhi amasung Bharat macha kaya Iran da thabakkidamak thajinkhi. Adum oinamak 2025 ki June thada Israel na Iran da bomb thadakhiba matamda strategic partner ama oiriba Bharat na condemn toukhide. Masigi mathakta Shanghai Cooperation Organisation na Israel gi landaa adubu condemn toubagi cherol thokpadasu organisation sigi member ama oiriba Bharat yaokhide. Chiraba tanfam amada Bharat na Iran amasung Shanghai Cooperation Organization gi thajaba amuktada punna changhaat haatkhi. Bharat ki betrayal asigi khonggul lirakpada Iran da leina leina Bharat na Iran gi maiyokta Israel bu mateng pangduna leiramba thengnakhi. Bharat ki luda tongda yaoraba namthaak amasung thajaba hatpagi lichat asiga Bharat ki lusillakpa fivam yourakpa matangga punsillakpa matamda kari thoklakpa yai haibadu yetnanabagi mafam leitre.
Eramdamgi meeyam ayambadi wafam asi khang-i amasung leibakkidamak gi yengduna achumba firepsu louba ngamle. Adum oinamak yeknabagi chirolda thajaba, matam pumnamakta Delhi gi yaka yenglaga leiba meeoi khara leiriba asidagisu khu sen-gadaba amadi leiri. Lusillakliba fivam asida makhoina meeyambu Bharat kidamak pambom tingbinaba, panggal lousing lan-thum puthoktuna Bharat ta sinnathoknaba makhal kayagi lang thaaklakkhigani. Eikhoigi meeyamna ereipakki laibak Bharat ta makha sangthana sinnathokpasi yamna mangjaba investment ama oirabani haibasimatangdi kaobiroidabani.
Khunnai gi yenglaga malemda achumba chatnahannabagi tangai fadabadu pumnamakna khangnei, adubu masi chinkhaktanadi yaba nate. Civilization gi panggaldi awa ana khudongthibasing asidagi theidok theijin toubadu nate, meeoiba khunnai na madubu thenggainaraga manglomda changsinbani. Manipur gi ningtamba mantiknaba yadaba pot ama oiribasi eikhoi khaktagi oiba wafam natlaktaba, meeoiba khunnai amasung puwari gi achumba nakalda lepfam thokpa maram ama oibadagini. Maram asimakna eikhoina thengnagadouriba yeknaba kayam pikpa chaoba thirunabagi wafamsu leihandare. Eikhoigi toufam thokpa senglaba thoudang aduga thengnagadouriba yeknabagi sagonnariba lichat amasung mawong matouga khaidoknaba yadaba fivam ama oibana eikhoigi Party na lanjang asi malem gi yawol lanjanggi saruk amani haina laothokpaga loinana “Khennadaba Malem” bu Party gi esei oina loukhi.

Eikhoina Ima leibak meeyam ningtamnabagi senglaba maram asibu thajei amasung puwarigi achumba nakalda lepliba meeoiba khunnaigi lantheng asibusu chap chana thajei. Masiga loinana achumbagidamak malemgi leibak meeyam amata oina leplimakheidi meenai yotling thadatuna maning makha tamba khennadaba malem ama soidana fanggani haiba Party gi eseina piriba paodam asina eikhoibu hanba naidraba thounaga loinana khongfam chetna leppa ngamhalli.
Ngasidi meeyamgi ningtam lanjang asi thajarubagi wangmada panthung lomda henna naksillakle haibasi mayek sengle. Ya w o l g i luraba matang asida eikhoi khudingmakki thoudangda saruk yaminnaduna leibak meeyamgi khongfam semhounaba ereichasinggi gi mafamda RPF na paojel chatchari. Ngasigi yaifaraba numit asida pumnamakpu amuk hanna nollukchari.

LONG LIVE RPF
VICTORY TO PLA


Official file Click to download

RPF ki Acting President na 47 suba PLA gi mapok kumonga mari leinana Manipur gi meeyamda piba paojel

Previous Article

NARENDRA MODI GI MANIPUR (KANGLEIPAK) KHONGCHAT CORCOM NA BOYCOTT TOURE

Next Article

47 Suba PLA gi Mapok Kumon Pak Sanna Pangthokhre. 25 September, 2025

Write a Comment

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *